Zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych - program działań
INFORMACJA
W dniu 15 lutego 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia „Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” (Dz. U. z 2020 r., poz. 243).
Program stanowi aktualizację dokumentu obowiązującego od dnia 27 lipca 2018 r., dotyczy całego terenu gminy Śrem i ma na celu w głównej mierze ochronę wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzącymi ze źródeł rolniczych.
Program działań są obowiązane stosować podmioty prowadzące produkcję rolną i działalność, w ramach której są przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy.
Program określa m.in. następujące zasady gospodarowania nawozami:
Program stanowi aktualizację dokumentu obowiązującego od dnia 27 lipca 2018 r., dotyczy całego terenu gminy Śrem i ma na celu w głównej mierze ochronę wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzącymi ze źródeł rolniczych.
Program działań są obowiązane stosować podmioty prowadzące produkcję rolną i działalność, w ramach której są przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy.
Program określa m.in. następujące zasady gospodarowania nawozami:
- na terenie gminy Śrem nawozy azotowe mineralne oraz nawozy naturalne płynne można stosować na gruntach ornych w okresie od dnia 1 marca do dnia 25 października (wyjątek – w 2020 r. na gruntach ornych z uprawami ozimymi: od 15 lutego); nawozy naturalne stałe można stosować na gruntach ornych w okresie od dnia 1 marca do dnia 31 października (wyjątek – w 2020 r.
od 15 lutego), - w przypadku upraw trwałych, wieloletnich oraz trwałych użytków zielonych, można stosować nawozy azotowe mineralne i naturalne płynne od 1 marca
do 31 października (wyjątek – w 2020 r. od 15 lutego), a nawozy naturalne stałe od 1 marca do 30 listopada (wyjątek – w 2020 r. od 15 lutego), - nie stosuje się nawożenia na glebach odłogowanych; przed planowanym zakończeniem odłogowania dopuszcza się zastosowanie nawozów jesienią,
- nawozy naturalne płynne i nawozy naturalne stałe przechowuje się w bezpieczny dla środowiska sposób, zapobiegający przedostawaniu się odcieków do wód i do gruntu,
- podmioty prowadzące produkcję rolną oraz prowadzące działalność, w ramach której są przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy, zapewniają bezpieczne dla środowiska przechowywanie nawozów naturalnych (wytwarzanych w gospodarstwie rolnym lub przyjętych od innego gospodarstwa rolnego) przez okres, w którym nie jest możliwe ich rolnicze wykorzystanie; wymaga to zapewnienia: powierzchni nieprzepuszczalnych miejsc do przechowywania nawozów naturalnych stałych oraz pojemności przykrytych (w szczególności osłoną elastyczną lub pływającą) zbiorników na nawozy naturalne płynne, które powinny posiadać szczelne dno i ściany,
- pojemność zbiorników na nawozy naturalne płynne powinna umożliwiać ich przechowanie przez okres 6 miesięcy,
- powierzchnia miejsc do przechowywania nawozów naturalnych stałych powinna umożliwiać ich przechowywanie przez okres 5 miesięcy,
- pomiotu ptasiego nie przechowuje się bezpośrednio na gruncie przez cały rok,
- zabronione jest przechowywanie kiszonek bezpośrednio na gruncie; kiszonki przechowuje się w szczególności w silosach, rękawach foliowych, na płytach lub na podkładzie z folii, sieczki, słomy lub innego materiału pochłaniającego odcieki, oraz pod przykryciem foliowym,
- nawozów naturalnych oraz kiszonek nie przechowuje się w odległości mniejszej niż 25 m od studni lub ujęć wód oraz od linii brzegu wód powierzchniowych.
- termin dostosowania powierzchni lub pojemności posiadanych miejsc do przechowywania nawozów naturalnych:
- 31 grudnia 2021 r. – dla podmiotów prowadzących chów lub hodowlę zwierząt gospodarskich w liczbie większej niż 210 DJP, w tym podmiotów prowadzących chów lub hodowlę drobiu powyżej 40000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior,
- 31 grudnia 2024 r. – dla podmiotów prowadzących chów lub hodowlę zwierząt gospodarskich w liczbie mniejszej lub równej 210 DJP;
Przed upływem ww. terminów konieczne jest zapewnienie przechowywania nawozów naturalnych płynnych w szczelnych zbiornikach o pojemności umożliwiającej gromadzenie co najmniej 4-miesięcznej produkcji tego nawozu;
- utrzymywanie zwierząt futerkowych w klatkach i bateriach klatek z ażurową podłogą wymaga zabezpieczenia gruntu znajdującego się pod nimi,
- podmiot prowadzący produkcję rolną oraz prowadzący działalność, w ramach której są przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy, opracowuje plan nawożenia azotem, albo stosuje maksymalne dawki azotu, o których mowa w Programie (nie dotyczy nawożenia upraw pod osłonami – szklarnie, inspekty, namioty foliowe oraz upraw kontenerowych, wykorzystujących technologię zamkniętego obiegu nawozów i wody).
Plan nawożenia azotem
Zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310, z późn. zm.):
- do opracowania planu nawożenia azotem obowiązane są podmioty prowadzące produkcję rolną oraz prowadzące działalność, w ramach której są przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy, które:
- prowadzą chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior (mogą zbyć do 30% gnojówki i gnojowicy do bezpośredniego rolniczego wykorzystania, a pozostałą ilość przeznaczyć we własnym zakresie lub przekazać innemu podmiotowi do produkcji biogazu rolniczego lub zagospodarować na działkach rolnych, których jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin; w przypadku, gdy ww. podmioty nie zagospodarowują nawozów naturalnych lub produktów pofermentacyjnych na działkach rolnych, których są posiadaczami, nie opracowują planu nawożenia azotem),
- posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych, uprawiają uprawy intensywne na gruntach ornych na powierzchni powyżej 50 ha lub utrzymują obsadę większą niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP), według stanu średniorocznego (w przypadku, gdy ww. podmioty nie zagospodarowują nawozów naturalnych lub produktów pofermentacyjnych na działkach rolnych, których są posiadaczami, nie opracowują planu nawożenia azotem),
- nabywają nawóz naturalny lub produkt pofermentacyjny do bezpośredniego rolniczego wykorzystania w celu nawożenia lub poprawy właściwości gleby od podmiotu importującego nawóz naturalny lub produkt pofermentacyjny z terytoriów państw trzecich lub od podmiotu prowadzącego chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior,
- plan nawożenia azotem opracowuje się w terminie pozwalającym na prawidłowe i bezpieczne stosowanie nawozów, nie później niż do dnia rozpoczęcia stosowania nawozów,
- plan nawożenia azotem zawiera rozplanowanie stosowania nawozów na poszczególnych działkach rolnych w gospodarstwie rolnym, z uwzględnieniem potrzeb pokarmowych roślin w warunkach danego siedliska,
- zbycie, w tym przekazywanie nawozów naturalnych lub produktów pofermentacyjnych możliwe jest wyłącznie na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności (umowę strony przechowują przez co najmniej 3 lata od dnia jej wygaśnięcia),
- podmiot, który jest obowiązany do opracowania planu nawożenia azotem, stosuje nawozy w dawkach nieprzekraczających dawek określonych w tym planie,
- plan nawożenia azotem przechowuje się w gospodarstwie rolnym przez 3 lata od dnia zakończenia stosowania nawozów na podstawie tego planu,
- podmiot prowadzący chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg
lub 750 stanowisk dla macior jest obowiązany do:
- uzyskania pozytywnej opinii okręgowej stacji chemiczno-rolniczej, zwanej dalej „okręgową stacją”, o planie nawożenia azotem - nie później niż do dnia rozpoczęcia stosowania nawozów,
- doręczenia kopii planu nawożenia azotem burmistrzowi oraz właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska, właściwym ze względu na miejsce stosowania nawozów, wraz z kopią pozytywnej opinii okręgowej stacji o tym planie, nie później niż do dnia rozpoczęcia stosowania nawozów,
- podmioty prowadzące produkcję rolną oraz podmioty prowadzące działalność, w ramach której są przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy, które nie są obowiązane do opracowania planu nawożenia azotem, stosują nawozy w dawkach nieprzekraczających maksymalnych dawek nawozów azotowych dla upraw w plonie głównym określonych w „Programie działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” dla plonów uzyskiwanych w warunkach uregulowanego odczynu gleby, zbilansowanego nawożenia azotem, fosforem i potasem i stosowania integrowanej ochrony roślin (podmioty te mogą opracować plan nawożenia azotem),
- właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska dokonuje kontroli:
- stosowania programu działań,
- spełnienia obowiązku posiadania planu nawożenia azotem,
- stosowania nawozów zgodnie z planem nawożenia azotem
przez podmioty prowadzące produkcję rolną oraz podmioty prowadzące działalność w ramach której są przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy.
